Perukowiec w ogrodzie. Jak sadzić, przycinać i komponować ten efektowny krzew?

Perukowiec podolski (łac. Cotinus coggygria) to piękny krzew ozdobny. Nazwa krzewu pochodzi od charakterystycznych owocostanów, które w okresie letnim przypominają peruki. Ten piękny efekt utrzymuje się do września.

Popularne odmiany perukowca w ogrodzie najczęściej wybierane do ogrodów, to:

• perukowiec Royal Purple – najpopularniejsza odmiana w Polsce z ciemnopurpurowymi liśćmi, które jesienią przebarwiają się na jaskrawoczerwono. Dorasta do 3 m wysokości.

• perukowiec Golden Spirit – pierwsza odmiana o złocistożółtych liściach, uzyskana w Holandii w 1989 r. Dorasta do 2,5 m, jesienią liście stają się pomarańczowe. Owocostany różowe i puszyste. Nowszą odmianą jest Golden Lady (wiosną ma efektowne pomarańczowe przyrosty, które stopniowo przechodzą w złocistożółte).

• perukowiec Young Lady – odmiana o zielonych liściach, dorastająca do 1,5–2 m, kwitnąca już w pierwszym roku po posadzeniu. Wytwarza duże ilości różowych owocostanów. Kompaktowy pokrój sprawia, że świetnie sprawdza się w donicach balkonowych i tarasowych.

• perukowiec Lilla – karłowata odmiana o purpurowych liściach, dorastająca do ok. 1,5 m. Polecana do małych ogrodów i jako alternatywa dla Royal Purple tam, gdzie brakuje miejsca.

• perukowiec Velvet Cloak – odmiana o bardzo ciemnych, niemal czarnofioletowych liściach, które utrzymują głęboką barwę przez cały sezon. Jeden z wyższych perukowców, bowiem dorasta nawet do 4 m.

Stepowy rodowód wpływa na wymagania perukowca. Posadź go w słonecznym, ciepłym miejscu, najlepiej na pełnym słońcu. Jeśli chodzi o glebę, masz spore pole manewru: sprawdzi się zarówno podłoże piaszczysto-gliniaste i dobrze zdrenowane, jak i ubogie czy kamieniste.

Krzew perukowiec na pniu preferuje gleby o odczynie zasadowym do obojętnego, w tym bogate w wapń. Rośnie również na lekko kwaśnym podłożu. Choć gatunek jest w pełni mrozoodporny, to jednak zwłaszcza młode sadzonki perukowca zimą warto dodatkowo odsłonić od wiatru.

Wskazówka I: Stanowisko dla perukowca nie może być podmokłe, ponieważ sprzyja to rozwojowi choroby grzybowej verticiliozy i obumieraniu krzewu. Głęboki system korzeniowy jest odporny na suszę i skutecznie pobiera składniki odżywcze z głębszych warstw podłoża.

Perukowiec najlepiej sadzić wiosną (marzec-kwiecień) lub jesienią (wrzesień-październik). Jak to zrobić? Przede wszystkim:

1. Wybierz dobrze nasłonecznione i suche stanowisko. Minimum 6 godzin słońca dziennie. W sumie im więcej, tym intensywniejsze zabarwienie liści. Unikaj miejsc podmokłych.

2. Wykop dół dwa razy szerszy niż bryła korzeniowa. Szeroki dół daje korzeniom przestrzeń do rozrostu. Głębokość dopasuj do bryły.

3. Delikatnie rozgnieć spód korzeni wyjętych z doniczki.

4. Posadź krzew na takiej samej głębokości jak w doniczce. Szyjka korzeniowa (miejsce, gdzie pęd przechodzi w korzeń) musi zostać na poziomie gruntu.

5. Zasyp i dobrze udepcz glebę wokół pnia.

6. Od razu po posadzeniu perukowca obficie go podlej.

7. W następnych tygodniach ogranicz podlewanie tylko do okresu suszy.

8. Aby ograniczyć rozwój chwastów, wysyp wokół krzewu korę na grubość 5-7 cm.

Wskazówka II: Przy sadzeniu perukowca w marcu lub kwietniu wiosną warto skracać pędy o około 1/3 ich długości. Brzmi brutalnie, ale właśnie ten zabieg sprawia, że krzew się rozkrzewi i wypuści mocne pędy.

Cięcie perukowca wykonuje się wczesną wiosną, zanim roślina wypuści pierwsze liście. Jeżeli zależy Ci na puszystych perukach, usuwaj tylko suche, przemarznięte lub rosnące do wnętrza gałęzie. Użyj do tego odpowiedniego sprzętu. Mogą to być m.in. sekatory, które sprawią, że cięcie będzie precyzyjne.

Tylko uważaj! Unikaj jak ognia skracania zdrowych pędów. To jeden z powodów, dlaczego perukowiec nie kwitnie.

Z kolei, jeśli zależy Ci bardziej na dużych, intensywnie wybarwionych liściach, co 2-3 lata tnij krzew nisko przy ziemi, na wysokości 20-40 cm. Roślina zareaguje wybuchem potężnych pędów z liśćmi. Pamiętaj jednak o tym, że po takim cięciu roślina w pierwszym roku nie będzie miała puchatych i obfitych owocostanów.

Zanim dobierzesz towarzystwo dla perukowca, zdecyduj, gdzie go postawisz. Najlepiej prezentuje się jako soliter, czyli pojedynczy krzew na tle trawnika, muru lub jasnej ściany budynku. Dzięki temu jego sylwetka i kolor nie giną w tłumie. Jeśli sadzisz go w grupie, daj mu przestrzeń, minimum 2-3 metry od sąsiednich krzewów.

Perukowiec podolski otocz roślinami, które podkreślą jego kolorystykę. W tym przypadku warto postawić po prostu na kontrast. Najlepiej sprawdzają się gatunki o nieco podobnych wymaganiach. Perukowiec purpurowy Royal Purple świetnie wygląda w towarzystwie srebrnego czyśćca wełnistego i złocistej kostrzewy sinej. 

Jeśli planujesz bardziej naturalną kompozycję, to sprawdzi się ostnica cienka i tawlina jarzębolistna. Nie przytłoczą naszego głównego bohatera, ale wypełnią przestrzeń między nim a trawą.

Bibliografia:

1. Banaszczak P., Perukowiec W: Działkowiec 2009/06, s. 13-15

2. Chojnowska E., Perukowiec podolski W: Działkowiec 1997/09, s. 17

3. Młynik A., Perukowiec podolski W: Murator 1994/03, s. 91-92.